Sukcesja obejmuje majątek, odpowiedzialność i potrzeby rodziny. Nowy projekt przeglądu ustawy o fundacji rodzinnej to powód, aby wrócić do tych pytań i sprawdzić przygotowanie przedsiębiorstwa. Warto przy tym rozdzielić obowiązujące przepisy od kierunków dalszych prac.
Co opublikowano?
Ministerstwo Rozwoju i Technologii udostępniło projekt przeglądu ustawy datowany na 23 września 2026 r. Przegląd obejmuje pierwsze trzy lata funkcjonowania regulacji. Towarzyszą mu raport z konsultacji oraz zestawienie uwag i stanowisk resortów.
Dokument nie jest ogłoszoną nowelizacją. Jego rekomendacje mają być przedmiotem dalszych analiz i odrębnych prac legislacyjnych. Na tej podstawie nie można wskazać jednej daty wejścia w życie wszystkich proponowanych zmian ani zakładać, że każda z nich zostanie przyjęta.
Trzy kierunki do obserwowania
Projekt wskazuje m.in. wyraźniejsze ujęcie celu sukcesyjnego, włączenie rejestru fundacji rodzinnych do elektronicznego KRS oraz doprecyzowanie zakresu dozwolonej działalności. Są to kierunki prac, a nie nowe obowiązki wynikające z samego przeglądu.
Dla właściciela firmy ich znaczenie warto oceniać przez własny plan: strukturę majątku, sposób zarządzania i planowane transakcje. Poniższa lista stanowi naszą propozycję przygotowania do rozmowy z doradcami, nie katalog przyjętych zmian prawa.
1. Opisz cel i odpowiedzialność
Zapisz, co ma być rezultatem sukcesji: utrzymanie kontroli nad przedsiębiorstwem, zapewnienie rodzinie określonych środków czy możliwość dalszego inwestowania. Ustal również, kto ma przygotowywać decyzje, kto je podejmować i jak rozwiązywać spory. Ogólne hasło „firma zostaje w rodzinie” nie odpowiada na te pytania.
Dobrym punktem wyjścia jest scenariusz stopniowego wycofywania się właściciela z codziennego zarządzania. Sprawdź, czy kolejna osoba ma dostęp do informacji, zna zobowiązania przedsiębiorstwa i potrafi ocenić potrzeby finansowe. Taki scenariusz pomaga ujawnić zależności, zanim staną się problemem.
2. Uporządkuj dane finansowe
Przygotuj wykaz udziałów, nieruchomości, finansowania i innych składników majątku, które rozważasz w planie sukcesji. Oddziel majątek przedsiębiorstwa od majątku prywatnego. Obok wartości zapisz dostępne dokumenty, zobowiązania oraz planowany sposób wykorzystania każdego składnika.
Następnie zestaw potrzeby rodziny z przepływami pieniężnymi. Własny przykład roboczy: rodzina oczekuje regularnych wypłat, a spółka potrzebuje środków na inwestycję. Porównanie obu potrzeb pozwala omówić warianty finansowania bez zakładania, że pieniądze będą dostępne w każdym terminie. Nie jest to wyliczenie korzyści podatkowej.
3. Sprawdzaj transakcje przed ich wykonaniem
Wniesienie aktywów, ich późniejsza sprzedaż, najem czy finansowanie podmiotów powiązanych to różne działania. Dla każdego przygotuj opis stron, celu, terminów i dokumentacji. Przekaż te informacje doradcy do analizy według przepisów właściwych dla konkretnego przypadku.
Nie przyspieszaj transakcji wyłącznie na podstawie nagłówka o planowanych zmianach. W analizie przyszłej nowelizacji trzeba sprawdzić jej ostateczną treść, publikację, termin wejścia w życie i przepisy przejściowe. Materiał konsultacyjny nie zastępuje tych ustaleń.
Jak przygotować się do rozmowy?
Zbierz w jednym miejscu: cel sukcesji, aktualny wykaz majątku, role osób zaangażowanych oraz planowane przepływy i transakcje. Zanotuj rozbieżności między oczekiwaniami członków rodziny. To ułatwi porównanie wariantów i określenie, jakie informacje trzeba jeszcze uzupełnić.
Jeżeli chcesz uporządkować dane finansowe firmy przed taką rozmową, skontaktuj się z Taxedo: https://taxedo.pl/. Dobór konstrukcji prawnej oraz skutków podatkowych wymaga analizy indywidualnego przypadku.
Źródła i stan informacji
Stan na 2 października 2026 r.
MRiT — przegląd ustawy, aktualizacja 24.09.2026: https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/przeglad-ustawy-o-fundacji-rodzinnej2
Projekt przeglądu z 23.09.2026, s. 3 i 31–34: https://www.gov.pl/attachment/109f77af-1d10-4bb3-90b6-0bc0ebe552d2
Ustawa o fundacji rodzinnej — oficjalny publikator: https://eli.gov.pl/eli/DU/2023/326/ogl
